Iran vắng mặt tại Đại hội FIFA: Khi chính trị len vào bóng đá

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa thể thao và chính trị ngày càng trở nên phức tạp, sự vắng mặt của phái đoàn Iran tại Đại hội FIFA lần thứ 76 một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn về khả năng tách biệt bóng đá khỏi các rào cản ngoại giao. Đây không phải lần đầu tiên vấn đề thị thực và kiểm soát biên giới gây sóng gió cho một sự kiện của FIFA, khi trước đó đại diện Palestine cũng từng gặp trở ngại tương tự khi nhập cảnh Canada.

Theo Reuters và France24, một số quan chức của Liên đoàn Bóng đá Iran đã bị lực lượng kiểm soát biên giới giữ lại để thẩm tra khi đáp xuống sân bay Toronto. Hãng tin Tasnim của Iran cho biết phái đoàn bị đối xử “không phù hợp” và không được tạo điều kiện nhập cảnh như các đại biểu khác. Trước tình huống đó, các quan chức Iran quyết định rời Canada thay vì tiếp tục chờ đợi. Một thành viên trong phái đoàn gọi hành động này là “thiếu tôn trọng” đối với một thành viên chính thức của cộng đồng bóng đá quốc tế. Phía Canada không bình luận chi tiết về từng trường hợp cụ thể, song các nguồn tin ngoại giao cho biết vụ việc có liên quan đến chính sách nhập cư và an ninh, đặc biệt là các biện pháp hạn chế đối với những cá nhân có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran — tổ chức bị Ottawa coi là có yếu tố an ninh nhạy cảm.

Đại hội FIFA năm nay, khai mạc trưa 30 tháng 4 tại Canada với sự tham gia của 211 liên đoàn thành viên, được đánh giá là một trong những kỳ họp quan trọng nhất trong nhiều năm. Trọng tâm là rà soát công tác chuẩn bị cho World Cup 2026 — giải đấu lần đầu tiên mở rộng lên 48 đội và được tổ chức tại ba quốc gia: Mỹ, Canada và Mexico. Quy mô chưa từng có này đồng nghĩa với số trận đấu tăng đáng kể, kéo theo áp lực lớn về chi phí và hậu cần. Một quan chức bóng đá châu Âu cảnh báo rằng chi phí đi lại và vận hành tại Bắc Mỹ là rất lớn, và không phải liên đoàn nào cũng có thể cân đối được. Đáp lại, FIFA khẳng định doanh thu chu kỳ World Cup mới có thể đạt khoảng 13 tỉ USD — mức cao nhất lịch sử. Chủ tịch Gianni Infantino nhấn mạnh việc mở rộng giải đấu không chỉ tăng tính cạnh tranh mà còn giúp phân phối nguồn lực tài chính công bằng hơn cho các liên đoàn nhỏ.

Sự vắng mặt của Iran tại đại hội không chỉ là một sự cố ngoại giao đơn lẻ mà còn phơi bày những rủi ro tiềm ẩn của việc tổ chức World Cup 2026 tại ba quốc gia có chính sách biên giới và an ninh khác nhau. Khi khoảng cách địa lý trải dài qua nhiều múi giờ, cùng hàng loạt vấn đề từ lịch thi đấu, di chuyển cầu thủ đến trải nghiệm người hâm mộ và công tác truyền hình, một quan chức tổ chức đã thừa nhận đây sẽ là “kỳ World Cup phức tạp nhất từng có”. Việc một thành viên châu Á mất tiếng nói tại bàn thảo luận chiến lược cũng đặt ra câu hỏi về tính đại diện và bao trùm mà FIFA luôn cam kết hướng tới, đặc biệt trong giai đoạn nước rút chuẩn bị cho giải đấu lớn nhất hành tinh.

FAQ